Menu witryny

Informacje

Nasza Patronka
ŚW. BARBARA, dziewica, męczennica, † ok. 305 (Odpust 4 grudnia)


Łacińskie słowo Barbara znaczy tyle, co „mieszkanka spoza Grecji, cudzoziemka". Hagiografia zna pod tym imieniem 1 świętą, 2 błogosławione, 1 świętego i 1 błogosławionego.
Nasza Święta należy do tych dziewic-męczennic, których akta zaginęły, ale za to pamięć o nich zachowała się żywa po nasze czasy. Nie wiemy dokładnie ani kiedy, ani w jakich okolicznościach poniosła śmierć. Przypuszcza się, że zapewne ok. roku 305, kiedy nasilenie prześladowań za panowania cesarza Maksymalna Galeriusza (305-311) było najkrwawsze. Nie znamy również miejscowości, w której żyła Święta i oddała życie za Chrystusa. Późniejszy jej żywot jest utkany legendą Według niego, św. Barbara miała być córką bogatego człowieka, który w mieście sprawował wysoki urząd. Była zaś tak piękna, że o jej rękę ubiegało się wielu najznakomitszych młodzieńców. Barbara jednak odrzucała wszystkie propozycje, gdyż potajemnie, bez woli i wiedzy ojca przyjęła chrześcijaństwo i złożyła ślub dozgonnej czystości jako oblubienica Chrystusa. Kiedy ojciec dowiedział się jednak o tym, przerażony o swoją posadę i życie, użył wszelkich środków, by córkę zmuszono do wyrzeczenia się wiary i do zamążpójścia. Zamknął ją w wieży swojego zamku i głodził. Kiedy wyczerpał wszystkie środki, sam ją zawlókł przed sędziego i oskarżył. Gdy sędzia skazał „upartą" na śmierć przez ścięcie, katem stał się własny ojciec.
Być może, że właśnie tak nietypowa śmierć, zadana ręką własnego ojca, rozsławiła cześć św. Barbary na Wschodzie i na Zachodzie. Żywoty jej ukazały w języku greckim, syryjskim, koptyjskim, ormiańskim, chaldejskim, a w wiekach średnich we wszystkich językach europejskich. W wieku VI cesarz Justynian sprowadził relikwie św. Barbary do Konstantynopola. Stąd zabrali je Wenecjanie w 1202 roku do swojego miasta, by je z kolei przekazać miastu Torcello, gdzie się znajdują w kościele św. Jana Ewangelisty. Herma z czaszką św. Barbary była do ostatnich czasów w Czerwińsku. Czy są autentyczne relikwie pokazywane w wielu kościołach? W dziele Scriptores rerum Prussicarum znaleźć można dwa utwory liturgiczne o znalezieniu relikwii Świętej i ich przewiezieniu do Prus. Egipscy chrześcijanie twierdzą, że relikwie św. Barbary znajdują się w Starym Kairo. W sprawie relikwii św. Barbary pertraktowali królowie aragońscy z sułtanami Egiptu w wieku XIII i XIV. To wszystko świadczy, jak żywy był kult tej Świętej, skoro kościoły ubiegały się o posiadanie jej relikwii.
Ikonografia najczęściej przedstawia św. Barbarę w stroju królowej w koronie dla podkreślenia jej szlachetnego pochodzenia. W ręku trzyma Święta palmę męczeństwa i zwycięstwa lub kielich z Najśw. Sakramentem. Jest bowiem czczona jako patronka dobrej śmierci. Przy niej lub obok niej widnieje wieża, w której Święta miała być zamknięta przez ojca. Wieża ma trzy okienka, które św. Barbarze przypominać miały podstawową prawdę wiary katolickiej o Trójcy Przenajświętszej. Często również widzimy w ręku Świętej miecz. Wizerunki św. Barbary uwiecznili artyści tej miary, co Raffael, Matteo di Giovanni, Lorenzo Lotto, Guidoccio Cozzarelli, Boticelli, Gian Battista Moroni, Cosimo Coselli, Łukasz Cranach Starszy, Dürer, Memling, Holbain itd.
Jako patronkę dobrej śmierci czcili św. Barbarę przede wszystkim ci, którzy na śmierć nagłą i niespodziewaną są najwięcej narażeni: górnicy, hutnicy, marynarze, rybacy, żołnierze, kamieniarze, więźniowie itp. Polecali się jej wszyscy, którzy chcieli sobie uprosić u Pana Boga śmierć szczęśliwą. Szczególną czcią darzył św. Barbarę papież św. Grzegorz I Wielki († 604). Najwspanialszy kościół ma św. Barbara w Czechach w miejscowości Kutná Hora; potężny, wspaniały gotyk z wieku XIV, położony na wzniesieniu. Poczta watykańska i francuska w r. 1967 wydały osobne znaczki ku czci św. Barbary z jej wizerunkiem.
W Polsce kult św. Barbary był zawsze żywy. Ku jej czci wystawiono w naszej Ojczyźnie ok. 105 kościołów. Ołtarze Świętej można liczyć na setki. Najstarszy kościółku czci św. Barbary wystawiono w Polsce w roku 1262 w Bożygniewie koło Środy Śląskiej, ale pierwszy ślad jej kultu jest o wiele wcześniejszy. W Modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II (w. XI), spotykamy pierwszą wzmiankę o pamiątce liturgicznej Świętej pod datą 4 grudnia. W wieku XIII i XIV spotykamy kazania o tej Świętej. W wieku XV wydział teologiczny na Akademii Krakowskiej obrał sobie za patronkę św. Barbarę. Imię św. Barbary jeszcze w naszych czasach należy do najczęściej spotykanych. W naszej literaturze pięknej również często imię Barbary się spotyka, np.: w dramacie A. Felińskiego Barbara Radziwiłłówna, Barbara w operze W. Bogusławskiego Krakowiacy i górale, Basia w powieści H. Sienkiewicza Pan Wołodyjowski, czy Barbara w powieści M. Dąbrowskiej Noce i dnie. W kościele pobernardyńskim na „Karczówce" w Kielcach można podziwiać unikalny chyba w świecie posąg św. Barbary w ołowiu z wieku XVII. Lud polski z dniem św. Barbary wiązał przysłowia, jak np.: „św. Barbara po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie"; „Jeśli w św. Barbarę gęś po stawie chodzi, to w Boże Narodzenie pływać się po nim jej godzi"; „Kiedy na św. Barbarę mróz, sanie na piec włóż". Są także przysłowia związane z osobą św. Barbary, jak np.: „Barbara święta o górnikach pamięta".
Istniało w Polsce bractwo św. Barbary jako patronki dobrej śmierci. Należał do niego m. in. Św. Stanisław Kostka. Nie zawiódł się. Kiedy znalazł się w chorobie śmiertelnej na łożu boleści, a właściciel wynajętego przez Kostków domu nie chciał jako zaciekły luteranin wpuścić kapłana z Wiatykiem, wtedy zjawiła mu się św. Barbara i przyniosła Komunię świętą.

Data / Czas

Myśl dnia

Mała galeria

Liczba odwiedzin:

Pozostało...

Wszelkie prawa zastrzeżone 2012©
Parafia p.w. Świętej Barbary w Budzyniu
Designed by B@rneY